Hejt w sporcie – jak sobie z nim radzić?
- emocje, pomoc psychologiczna, psychologia sportu, stres
Współczesny sport nie kończy się już na boisku czy hali – trwa także w internecie, gdzie każdy występ, błąd czy niepowodzenie może w krótkim czasie zostać skomentowana przez wiele osób. W literaturze dotyczącej sportu podkreśla się, że środowisko sportowe nie jest wolne od przemocy psychologicznej, a agresja słowna wobec zawodników i sędziów należy do najczęstszych jej form (Jarczewski & Bogdalski, 2019). Hejt internetowy jest w dużej mierze przeniesieniem tych samych zachowań do przestrzeni online, gdzie anonimowość i brak bezpośredniego kontaktu sprawiają, że ludzie częściej piszą rzeczy, których nie powiedzieliby w realnej rozmowie.
Z perspektywy psychologii sportu hejt jest stresorem, który wpływa na funkcjonowanie zawodnika. Nie działa on jednak tak samo na wszystkich – w dużej mierze zależy to od tego, jak sportowiec interpretuje sytuację i jakie ma zasoby do radzenia sobie z nią. W polskich opracowaniach psychologii sportu podkreśla się, że reakcja na trudne sytuacje zależy od sposobu ich oceny oraz od indywidualnych możliwości radzenia sobie (Blecharz, Siekańska & Makarowski). Dla jednego zawodnika hejt może być tylko nieprzyjemnym tłem, a dla innego źródłem silnego stresu, spadku pewności siebie czy problemów z koncentracją.
Warto też zauważyć, że presja w sporcie nie wynika tylko z wyników, ale także z kultury oceniania i komentowania. Raporty dotyczące przemocy w sporcie pokazują, że przemoc emocjonalna i słowna jest realnym problemem, który może wpływać na dobrostan psychiczny zawodników, szczególnie młodych (Fundacja Dajemy Dzieciom Siłę, 2024). Hejt w internecie jest więc częścią szerszego zjawiska, które zaczyna się w sporcie, a kończy w przestrzeni online, gdzie emocje są jeszcze silniejsze i mniej kontrolowane.
Radzenie sobie z hejtem w sporcie wymaga przede wszystkim rozwijania umiejętności psychologicznych związanych z regulowaniem emocji, budowaniem odporności psychicznej oraz oddzielaniem własnej wartości od tego, co mówią inni. W praktyce oznacza to, że sportowiec uczy się zauważać emocje, które pojawiają się po negatywnych komentarzach, ale jednocześnie nie traktować ich jako prawdy o sobie czy swojej wartości jako zawodnika. Kluczowe znaczenie ma tutaj wsparcie społeczne, które w psychologii sportu działa jak „ochrona” przed stresem – rozmowa z trenerem, drużyną, bliskimi czy psychologiem sportu pomaga spojrzeć na sytuację spokojniej, odzyskać dystans i nie brać wszystkich komentarzy do siebie. Ważnym elementem jest także higiena cyfrowa, czyli świadome korzystanie z mediów społecznościowych, szczególnie w okresach startowych, kiedy zawodnik jest najbardziej narażony na ocenę z zewnątrz. Chodzi tu nie tylko o ograniczanie sprawdzania komentarzy po zawodach, ale też o wyrobienie nawyków, które pomagają nie uzależniać swojego samopoczucia i oceny występu od opinii w internecie.
Hejt w sporcie nie powinien być traktowany jako „normalna część kariery”. To realne obciążenie psychiczne, które może wpływać na emocje, motywację i pewność siebie zawodnika, dlatego wymaga świadomego podejścia i wsparcia. Współczesny sport to nie tylko trening fizyczny, ale też coraz bardziej wymagające środowisko psychiczne i społeczne. Z tego powodu coraz większe znaczenie ma edukacja psychologiczna, która pomaga sportowcom lepiej rozumieć mechanizmy hejtu i skuteczniej się przed nim chronić.
Źródła:
Blecharz, J., Siekańska, M., & Makarowski, R. (2009). Praktyczna psychologia sportu: wykorzystanie koncepcji psychologicznych w sporcie. Kraków: Akademia Wychowania Fizycznego im. Bronisława Czecha.
Fundacja Dajemy Dzieciom Siłę. (2024). Przemoc wobec dzieci w sporcie – raport badawczy. Warszawa.
Jarczewski, W., & Bogdalski, P. (2019). Społeczne uwarunkowania zjawisk agresji i przemocy w środowisku sportowym. Przegląd Strategiczny, 12, 215–231.